Skip to main content

Welke strafdoelen zijn er?

Wanneer iemand schuldig is bevonden aan het plegen van een strafbaar feit, kan de rechter een straf opleggen. Een straf dient een doel. Er zijn verschillende strafdoelen, waarvan de belangrijkste zijn speciale preventie, generale preventie en vergelding.

Wanneer een straf wordt opgelegd met als doel speciale preventie, dan is het doel gelegen in het voorkomen dat de veroordeelde opnieuw de fout ingaat (recidive). Speciale preventie beoogt deze persoon dusdanig te beïnvloeden tijdens het ondergaan van zijn straf, dat hij of zij zich in de toekomst niet opnieuw schuldig zal maken aan een strafbaar feit. Het doel van speciale preventie is dat de veroordeelde zal leren van zijn straf en zijn leven zal beteren.

Generale preventie is gericht op het het voorkomen van crimineel gedrag in de gehele maatschappij. Deze vorm van preventie heeft niet slechts op de veroordeelde persoon zelf, maar is bedoeld voor iedereen, door generale afschrikking. Het doel van generale preventie is dat het een afschrikkende werking heeft voor de maatschappij.

Vergelding wordt bereikt met een straf die in verhouding staat tot het misdrijf. Een proportionele straf, waarmee afkeuring wordt uitgedrukt. Een veroordeelde heeft iets gedaan wat niet mag en moet dit voelen. Vergelding betekent niet dat er gelijk zwaar moet worden straffen. Elke straf is een straf en wordt ook zo gevoeld.

Voor het bepalen van een passende straf in het kader van de beoogde strafdoelen, wordt er altijd gekeken naar de persoonlijke omstandigheden van een veroordeelde. Welke straf is passend en geboden gelet op het strafdoel, de persoonlijke omstandigheden van de verdachte en de aard en ernst van het feit. Daarbij zijn er ook andere doelstellingen waar rekening mee kan worden gehouden, zoals rehabilitatie en resocialisatie, onschadelijkmaking van de dader, normbevestiging, conflictoplossing of reparatie en bescherming van de samenleving. Laatstgenoemde doelen worden soms ook als onderdeel van een van de klassieke drie strafdoelen gezien. In het strafrecht staan de strafdoelen niet op zich, maar is de werking ervan mede afhankelijk van de strafmodaliteit. Met een werkstraf of vrijheidsbenemende straf worden andere effecten bereikt dan met een strafrechtelijke geldboete. Het is uiteindelijk aan de rechter om te bepalen welke straf passend en geboden is.

Meer weten over de verschillende strafmodaliteiten? klik dan hier. Wilt u weten hoe hoog de straffen ongeveer zal zijn die de rechter kan opleggen bij veelvoorkomende delicten? Klik dan hier.